اخیرا برای یکی از نویسندگان محترم مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان این سوال مطرح شده بود که آیا می تواند اصل مقاله خود را که قبلا در یک همایش ارائه نموده برای چاپ به مجله دانشگاه نیز ارسال نماید؟ پاسخ به این سوال مستلزم در نظر گرفتن چند نکته است که طرح آنها می تواند برای همه خوانندگان و نویسندگان فرهیخته مقالات مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان مفید باشد. بنابراین، در این سخن سردبیری به شرح این موضوع خواهیم پرداخت. ...

فهم محتوای نقد عقل محض منوط به فهم معنای امر پیشین است و کانت نیز به­ همین­ دلیل، بخش عمده ای از این­ کتاب را به تبیین شأن معرفتی، جست وجوی خاستگاه، تعیین محدوده اعتبار و تشریح مصادیق آن اختصاص داده است. با­ این­ همه، حتی باآنکه وی در هر دو ویرایش نقد، کم وبیش، مشخصه هایی (مانند ضروری، اکیداً کلی، محض، واضح، قطعی و مستقل از تجربه) را برای امر پیشین معرفی کرده است ولی، چون این­ مشخصه­ ها در سنت­ های پیشاکانتی و پساکانتی-در معنایی متفاوت با معنای مدنظر او-نیز به­ کار گرفته شده­ اند پس چندان بعید نیست اگر در فهم محتوای نقد دچار ابهام شویم. ما در بخش (1)، به برخی از این­ ابهام­ ها اشاره خواهیم کرد. سپس در بخش (2-1)، نشان خواهیم داد برای رهایی از ابهام­ های مزبور ناگزیریم مشخصه ضروری را به «برخاسته از طبیعت ذهن انسان»، اکیداً کلی را به «صرفاً قابلِ اطلاق بر پدیدارها»، محض را به «معطوف­ بودن به سهمِ خودِ ذهن در تشریک مساعی­ اش با خودِ اشیاء برای شکل­ گیری معرفت تجربی»، واضح را به «آنچه حیطه جست­ وجو برای یافتن­ اش، صرفاً محدود به درون خودمان است و نه بیرون از آن» و قطعی را نیز به «آنچه گستره­ اش هم به­ لحاظ خودِ مصادیق و هم به­ لحاظ تعداد مصادیق تغییرناپذیر است» بازتعریف کنیم. در بخش (2-2) نیز با واکاوی مشخصه مستقل از تجربه، نشان خواهیم داد این­ مشخصه، علاوه­ بر دلالت بر صرفِ ساختار، می­ تواند ناظر به نوعی معرفت در بن هر گونه تجربه ممکنی نیز باشد؛ افزون بر این، نسبتِ مشخصه مزبور را با سنت پیشاکانتی و پساکانتی نیز نمایان خواهیم ساخت.

علم پیشین خداوند و چگونگی پیوند آن با اختیار، از جمله مسائلی است که از دیرباز در کلام و فلسفه اسلامی و نیز در کلام و فلسفه مسیحی و یهودی مطرح بوده است. برای حل مشکل چه در جهان غرب و چه در جهان اسلام، راه های گوناگونی پیموده شده است. در این مقاله مهم ترین این راه ها مورد بحث قرار خواهد گرفت و خواهیم دید در زمانه ما کدامیک از اندیشمندان از چه راه حلی دفاع می کنند و نقاط قوت و ضعف هر یک از این رویکردها چیست؟ در پایان هم از دیدگاهی که در سنجش با دیگر دیدگاه ها قابل قبول تر است، دفاع خواهیم کرد.

علم پیشین خدا به کائنات از مباحث چالش زای کلامی و فلسفی در سده های متمادی گذشته می باشد. موافقان با ادله متعدد و متقن به اثبات مدعای خود پرداخته اند. مخالفان نیز با ادله متعدد در مقام نقض ادعای علم پیشین بر آمده اند. در این مقاله ادله معروف و مهم مخالفان مورد تحلیل و نقد قرار می گیرد.

چهل پنجاه سالی از دو چاپ دیوان انوری، یکی با ویرایش سعید نفیسی و دیگری با ویرایش مدرس رضوی، می گذرد. با پیدا شدن دستنویس های دیگری که در اختیار آن دو استاد فقید نبوده، پاره ای از کاستی ها و سهوهای دو ویرایش یاد شده آشکار شده است و بنابراین لازم می نماید که بر اساس نسخ معتبر تازه یاب، تصحیح مجددی از دیوان انوری صورت گیرد و ابیات مبهم و مشکل آن که تا کنون شرح نشده یا به نادرست شرح شده، توضیح داده شود. نگارندگان مقاله حاضر، می کوشند تا ضمن برشمردن اشکالات چاپ های نفیسی و مدرس رضوی و معرفی نسخ جدید، اجمالا روش خود را در تصحیح مجددی از دیوان انوری ارائه کنند.

مساله وجود پیشین انسان، یعنی حضور انسان در عوالمی پیش از این عالم، از جمله مسائل کلامی کلیدی در تاریخ عقاید امامیه است که هر گونه موضع مثبت یا منفی در قبال آن، عملا سمت وسوی بخش اعظم دیگر مباحث کلامی را تعیین می کند. عالمان امامی در مدارس کلامی متوالی مواضع متفاوت و متضادی را درباره این مساله برگزیده اند و موافق موضع خود و علیه موضع مقابل استدلال کرده اند. یکی از مدارس مهم کلامی، مدرسه ری در قرن ششم است. این مقاله با بررسی آثار برجای مانده از عالمان این مدرسه نشان می دهد که اکثر یا کثیری از عالمان مدرسه ری به پیروی از مدرسه بغداد، منکر وجود پیشین انسان در عالم ذر بوده اند. این مقاله همچنین نشان می دهد روایات خلقت نوری اهل بیت (ع) در مدرسه ری افزایش کیفی داشته است و در آثار برخی از عالمان این مدرسه روایاتی درباره این مساله درج شده اند که مضامین عالی آنها در روایات دو مدرسه پیشین، قم و بغداد، سابقه ندارد. از آنجا که آثار عالمان ری متضمن هیچ گونه تصریحی به انکار خلقت نوری اهل بیت (ع) نیست و تصریحات ایشان صرفا معطوف به انکار عالم ذر است، این مقاله نتیجه می گیرد که همه عالمان ری یا دست کم کسانی که اهتمام ویژه ای به گردآوری روایات فضایل اهل بیت(ع) داشته اند، مضمون این احادیث را پذیرفته بودند یا دست کم برخلاف بغدادیان از تصریح به تاویل آنها اجتناب می کردند.

این تحقیق با رویکرد توصیفی در زمینه معرفت فطری خداوند و با هدف بررسی تحقق معرفت انسان به خداوند پیش از زایش در دنیا، صورت گرفته است. ابتدا به مساله شناخت و اقسام آن در قرآن پرداخته شده، سپس برخی از دیدگاه ها در مورد شناخت فطری خدا و تفاوت برداشت ها از موضوع فطرت مورد بررسی قرار گرفته، و در ادامه اقوال مفسرین بزرگ قرآنی (تا حدود قرن سیزده) در رابطه با آیات صد و هفتاد و دوم سوره مبارک اعراف و سی ام سوره مبارک روم که درباره موضوع معرفت پیشین به پروردگار و سرشت و مفطور گشتن انسان بر آن معرفت می باشد، ذکر گردیده است.

مهدی حمیدی شیرازی از شاخصترین شاعران سنتگرای معاصر در آثار منظوم خود، بیشتر از کدام سبک های شعر فارسی و کدام شاعران تاثیر پذیرفته است؟ قبل از پاسخ دادن به این پرسش، ابتدا مختصری در مورد زندگی شاعر به همراه معرفی آثار او بیان شده است. پس از ذکر پیشینه پژوهش، تاثیرپذیری حمیدی شیرازی از شاعران شاخص سبک های خراسانی، آذربایجانی و عراقی مورد بررسی قرارگرفته است. بیشترین تاثیر پذیری حمیدی برای بیان مضامین متنوع غنایی، عاشقانه، اخلاقی، اجتماعی و توصیف صحنه ها از شاعران سده های پیشین درحوزه موسیقی کلام، وزن، قافیه، ردیف، صورخیال، لغات، ترکیبات، تلمیحات، طرز بیان، سطح اندیشگی، باستانگرایی، موارد نحوی و تضمین اشعاری از این شاعرانست که البته همراه با نوآوری های خاص او میباشد .